Bir otomasyon mühendisi ilanında “Siemens TIA Portal ile PLC programlama” yazıyor. Başvuran yeni mezunun CV’sinde ise aynı deneyim tek cümleyle anlatılmış: “Otomasyon alanında kendimi geliştirdim.” Adayın bitirme projesinde gerçekten bir S7-1200 programlamış olması bu durumda pek işe yaramaz. İlanı açan işe alım uzmanı aday havuzunda “TIA Portal” diye aradığında bu CV sonuçlarda çıkmayabilir; çıksa bile ne yapıldığını anlatmaz.
ATS uyumlu CV nasıl hazırlanır sorusunun cevabı büyük ölçüde bu boşluğu kapatmaktır: ilandaki ifadeleri, yaptığınız işin somut anlatımıyla ve hem bir yazılımın hem de bir insanın rahat okuyacağı bir düzende CV’ye taşımak. Aşağıda önce ATS’nin gerçekte ne yaptığı, ardından ilan ile CV arasındaki eşleme, makine, elektrik ve mekatronik için madde örnekleri, “hakkımda” özeti ve yeni mezun ile stajyer CV’sinde bölüm sırası var.
ATS uyumlu CV nasıl hazırlanır: yedi adımda kısa cevap
- İlanı okuyup anahtar ifadeleri çıkarın: yazılım ve araç adları, yöntemler, standartlar, görev tanımları ve zorunlu şartlar.
- Her ifade için CV’nizde gerçek bir karşılık bulun. Karşılığı olmayan ifade CV’ye yazılmaz.
- “Hakkımda” kısmını bölümünüz, en güçlü kanıtınız ve hedeflediğiniz iş türüyle iki üç cümlede yazın.
- Proje, staj ve deneyim maddelerini ne yaptığınız, hangi araçla yaptığınız ve sonucun ne olduğu üzerinden kurun.
- Tek sütunlu, standart bölüm başlıklı sade bir düzen kullanın; iletişim bilgilerini sayfanın gövdesine düz metin olarak yazın.
- Dosyayı ilanın istediği biçimde kaydedin. Belirtilmemişse DOCX ya da metni seçilebilen bir PDF yeterli.
- Göndermeden önce metni düz metne kopyalayarak ve ilanla son kez karşılaştırarak kontrol edin.
Format bilerek listenin ikinci yarısında. Düzgün ayrıştırılan ama ilanla örtüşmeyen bir CV yine öne çıkmaz. İçerik doğru kurulduktan sonra düzeni sadeleştirmek ise çoğu zaman bir saatlik iştir.
ATS CV’nizle gerçekte ne yapar
ATS (applicant tracking system, aday takip sistemi), şirketlerin başvuruları tek yerde topladığı ve adayları ön eleme, görüşme ve teklif gibi aşamalarda takip ettiği yazılımdır. Bir ilana CV yüklediğinizde çoğu sistem dosyayı ayrıştırır (parsing): ad, iletişim, eğitim ve deneyim gibi alanlara böler ve aranabilir bir aday profiline çevirir. İşe alım uzmanı daha sonra bu havuzda anahtar kelimeyle arama yapar ve filtreler. Bazı sistemler adayları ilana uygunluğa göre sıralayabilir ya da puanlayabilir. Bu özelliğin açık olup olmadığı ve nasıl ayarlandığı şirketten şirkete değişir.
“CV’m ATS’ye takıldı” diye anlatılan durumun iki gerçek karşılığı var:
- Ayrıştırma bozulursa bilgiler yanlış alana düşer ya da hiç alınmaz. Staj deneyimi eğitim bölümüne karışmış, telefon alanı boş kalmış bir profil, uzmanın ekranında özensiz görünür.
- İlandaki ifadeler CV’de geçmiyorsa aday, uzmanın yaptığı aramada çıkmaz ya da sıralamada geride kalır.
Başvurunun hiçbir insan görmeden elendiği durumlar da var. Bunun en açık örneği, işverenin başvuru formuna eklediği ön eleme sorularıdır: “Sürücü belgeniz var mı?”, “İstanbul’da çalışabilir misiniz?” gibi evet/hayır soruları. Bazı sistemlerde bu sorulardan birine verilen “hayır” cevabı başvuruyu otomatik olarak eler; örneğin Workable’ın yardım sayfası bu işleyişi anlatıyor. Bu yüzden bu sorular hızlıca geçilmemeli.
İnternette sık dolaşan “CV’lerin yüzde 75’i ATS’de elenir” türünden rakamların ise dayandığı, yöntemi yayımlanmış bir araştırmaya ulaşamadık. ATS’yi aşılması gereken bir duvar gibi görmek yerine CV’yi iki okuyucu için yazmak daha doğru: önce metni ayrıştırıp aranabilir hâle getiren yazılım, sonra o metni okuyup görüşme kararını veren kişi.
İlandaki ifadeleri CV maddesine eşlemek
Eşleme, ilanın “aranan nitelikler” kısmıyla başlar. Aşağıdaki örnek, yeni mezunlara açık bir otomasyon mühendisi ilanında sık görülen ifadelerle kuruldu. Her satırda ilandaki ifade, CV’deki karşılığı ve o karşılığın yazılacağı bölüm var:
| İlandaki ifade | CV’deki karşılığı | Bölüm |
|---|---|---|
| Siemens TIA Portal ile PLC programlama | TIA Portal’da S7-1200 için konveyör programı (ladder) | Projeler |
| Elektrik proje okuma (EPLAN) | Stajda EPLAN projesinden kumanda devresi takibi | Staj |
| Devreye alma süreçlerine katılım | Pano devreye almada I/O testleri | Staj |
| Profinet haberleşme | Karşılık yok, yazılmaz | — |
| İyi derecede İngilizce | Seviye ve varsa sınav puanı | Yabancı dil |
Tablo birkaç kuralı birlikte gösteriyor:
- İlandaki terimi kullanın. İlan “PLC programlama” diyorsa CV’de de bu ifade geçsin. Kısaltmaları ilk geçtiği yerde açık hâliyle verin; yazılım ve standart adlarını özgün yazılışıyla bırakın: TIA Portal, EPLAN, SolidWorks.
- Kullandığınızı yazın, fazlasını değil. İlan “S7-1200/1500” diyorsa ve yalnızca 1200 ile çalıştıysanız CV’de 1200 yazar.
- İlan İngilizceyse CV’yi de İngilizce hazırlayın. Aynı CV’nin iki dilde ayrı sürümü olabilir.
- Karşılığı olmayan ifade CV’ye yazılmaz. Tablodaki Profinet satırı boş kalır. Mülakatta ilk açılan konu çoğu zaman CV’de yazıp anlatamadığınız ifadedir. Eksik beceri zamanla tamamlanır. PLC tarafındaki eksikleri hangi sırayla kapatmak gerektiğini PLC öğrenmeye nereden başlamalı yazısı anlatıyor.
Sık önerilen bir hileye de değinmek gerek: ilandaki kelimeleri CV’nin bir köşesine beyaz renkle yazmak. Ayrıştırılan metin çoğu sistemde düz metin olarak saklandığı için beyaz yazı orada sıradan metin gibi görünür ve uzman, CV’nin altına eklenmiş bir kelime listesiyle karşılaşır. Kazanılan tek şey güven kaybıdır.
Her ilan için sıfırdan CV yazmak da gerekmez. Bütün projelerin, staj işlerinin ve becerilerin madde madde durduğu uzun bir ana CV tutulur. Her başvuruda o ilana en yakın maddeler seçilip sıralanarak kısa bir özel sürüm çıkarılır. Hakkımda kısmının son cümlesi ve maddelerin sırası değişir, içerik değişmez.
Mühendis CV örnekleri: zayıf ve güçlü maddeler
Güçlü bir madde üç soruya cevap verir: ne yaptınız, hangi araç ya da yöntemle yaptınız ve sonuç ne oldu. Sonucu ölçmediyseniz kapsam da aynı işi görür: kaç parçalık bir montaj, kaç sayfalık bir proje, hangi güçte bir motor. İlanın arayacağı ifadeler de çoğu zaman bu sorulara cevap verirken kendiliğinden metne girer.
Rakam varsa kullanın, yoksa uydurmayın. “Çevrim süresini yüzde 20 kısalttım” cümlesi mülakatta ilk sorulacak cümledir. Ölçümün nasıl yapıldığını anlatamıyorsanız o cümle CV’ye girmez.
Aşağıdaki örneklerdeki projeler ve sayılar kurgusaldır. Kendi CV’nizde yalnızca kendi işiniz yer alır.
Makine mühendisliği
- Zayıf: “SolidWorks ve AutoCAD biliyorum.”
- Güçlü: “Bitirme projesinde bir bant konveyörünün tahrik ünitesini SolidWorks’te modelledim; mil, rulman ve kayış seçimini hesapla yaptım, 14 parçanın imalat resmini toleranslarıyla hazırladım.”
İkinci madde yalnızca yazılımı değil, yazılımla ne üretildiğini de söylüyor. “İmalat resmi”, “tolerans” ve “rulman seçimi” gibi bir tasarım ilanında aranabilecek ifadeler de ayrıca eklenmeden metne girmiş.
Elektrik mühendisliği
- Zayıf: “Pano montajı ve elektrik projeleri konusunda bilgi sahibiyim.”
- Güçlü: “Stajda bir pompa istasyonu için yıldız-üçgen yol vermeli motor panosunun montajında çalıştım; kumanda devresini EPLAN projesinden takip ederek klemens bağlantılarını kontrol ettim, devreye almada ölçümlere ve dönüş yönü kontrolüne katıldım.”
“Bilgi sahibiyim” bir iddiadır, güçlü madde ise kanıt. Hangi projede, hangi yazılımla ve hangi aşamada çalışıldığı belli. Stajda yapılan iş küçük görünse bile bu şekilde yazıldığında ilandaki “pano”, “EPLAN” ve “devreye alma” ifadelerinin üçünü birden karşılar.
Mekatronik ve otomasyon
Bu örnekte üç basamak var:
- Zayıf: “Otomasyon alanında kendimi geliştirdim.”
- Daha iyi: “Siemens TIA Portal üzerinde temel PLC programlama, ladder mantığı, giriş-çıkış bağlantıları ve endüstriyel otomasyon senaryoları üzerine uygulamalı çalışmalar yaptım.”
- Güçlü: “TIA Portal’da S7-1200 için ürünleri sayan ve 10 üründe bandı durduran bir konveyör programı yazdım (ladder, zamanlayıcı, sayıcı); programı PLCSIM’de test ettikten sonra okuldaki eğitim setinde sensör ve kontaktörle çalıştırdım.”
İkinci cümle birinciden çok daha iyi: yazılım, programlama dili ve çalışma alanı belli. Ama hâlâ araçları sayıyor, bir iş anlatmıyor. Üçüncü cümle bir makinenin ne yaptığını, programın nasıl test edildiğini ve gerçek donanıma geçtiğini söylüyor. Mülakatta sorulacak soruları da kendisi hazırlıyor: Sayıcıyı nasıl sıfırladınız, sensör PNP miydi NPN mi?
Hakkımda kısmı: üç cümlelik mühendis özeti
Birçok CV aynı cümleyle açılır: “Çalışkan, disiplinli, takım çalışmasına yatkın ve kendini sürekli geliştiren bir mühendis adayıyım.” Bu sıfatların hiçbiri doğrulanamaz ve ilanlarda aranan somut ifadelerle de örtüşmez. Okuyan kişi bu satırı genellikle atlar.
Hakkımda kısmı (profesyonel özet) üç cümlede şunları söylemeli:
- Kimsiniz: bölümünüz ve mezuniyet durumunuz.
- En güçlü kanıtınız: bir proje ya da staj ve kullandığınız araçlar.
- Ne arıyorsunuz: hedeflediğiniz iş türü.
Yeni mezun bir elektrik-elektronik mühendisi için örnek:
2026’da elektrik-elektronik mühendisliğinden mezun oldum. Bitirme projemde S7-1200 ve TIA Portal ile bir paketleme istasyonunun PLC ve operatör paneli programını geliştirdim; stajımı bir makine üreticisinin otomasyon ekibinde, pano devreye alma işlerinde yaptım. Otomasyon ve devreye alma mühendisliği pozisyonlarında çalışmak istiyorum.
Staj arayan bir makine mühendisliği öğrencisi için:
Makine mühendisliği 3. sınıf öğrencisiyim. Üniversitemin Formula Student takımında süspansiyon parçalarının SolidWorks modellerini ve teknik resimlerini hazırlıyorum. Yaz stajımı tasarım ya da imalat bölümünde yapmak istiyorum.
Üçüncü cümle ilana göre değişir: ana CV’de genel bırakılır, özel sürümde ilandaki pozisyon adı yazılır. Aynı özet biraz genişletilerek LinkedIn profilinin “Hakkında” bölümünde de kullanılabilir.
Yeni mezun ve stajyer mühendis CV’sinde bölüm sırası
Deneyimli bir mühendisin CV’si iş deneyimiyle açılır. Yeni mezunda deneyim kısa olduğu için ağırlık eğitimde ve projelerdedir. Önerilen sıra:
- İletişim bilgileri: ad soyad, telefon, e-posta, şehir ve LinkedIn adresi; varsa GitHub ya da portföy bağlantısı. Tam ev adresi ve TC kimlik numarası gerekmez.
- Hakkımda: iki üç cümlelik özet.
- Eğitim: üniversite, bölüm, mezuniyet ya da beklenen mezuniyet tarihi. Not ortalaması ilan istiyorsa ya da güçlüyse yazılır.
- Projeler: bitirme projesi, dönem projeleri, öğrenci takımları ve yarışmalar (TEKNOFEST, Formula Student gibi). Her birinde rolünüz ve kullandığınız araçlar belirtilir.
- Staj deneyimi: firma, bölüm, tarih ve stajda yapılan işler madde madde.
- Teknik beceriler: yazılımlar, donanım, yöntemler ve standartlar, gruplanmış olarak.
- Sertifikalar ve eğitimler: ilanla ilgili olanlar ve içeriğini anlatabildikleriniz.
- Yabancı dil: seviye; varsa sınav adı ve puanı.
- Askerlik durumu: Türkiye’deki ilanlarda erkek adaylar için sık sorulur. İlan istiyorsa tek satır yeterli: “Tamamlandı” ya da “Tecilli (2028’e kadar)”.
Sıra adaya göre değişir:
- Staj arayan öğrencide eğitim en üstte kalır. Staj henüz yoksa projeler bölümü deneyimin yerini tutar; proje azsa ilanla ilgili üç dört ders de eklenebilir. Mezuniyetten önce hangi çalışmaların biriktirilebileceğini Mekatronik mühendisliğinde 4 yıl yazısı sınıf sınıf anlatıyor.
- Staj maddelerini yazmanın en kolay yolu, staj sırasında tutulan düzenli notlardır. Hangi işin, hangi cihazla ve kiminle yapıldığı o notlarda durur. Staj defterini son geceye bırakmamak bu yüzden CV için de önemli.
- Bir iki yıllık deneyim olduğunda iş deneyimi eğitimin üstüne çıkar, projeler kısalır.
Yeni mezun CV’si için çoğu durumda tek sayfa yeterlidir. İkinci sayfa ancak ilanla ilgili proje ve deneyimle gerçekten doluyorsa gerekir.
ATS’nin ve insanın rahat okuyacağı format
Sade bir CV hem ayrıştırıcı hem de okuyan kişi için daha az hata üretir. Aşağıdaki maddeler, hangi ATS kullanılırsa kullanılsın düşük riskli tercihlerdir.
- Tek sütun. İki sütunlu şablonlarda bazı ayrıştırıcılar satırları soldan sağa okuyup iki sütunun metnini birbirine karıştırabilir. Tek sütunda okuma sırası bellidir.
- Standart bölüm başlıkları. “Eğitim”, “Staj Deneyimi”, “Projeler”, “Beceriler” ve “Yabancı Dil” gibi yaygın başlıklar, sistemin bölümleri tanımasını kolaylaştırır. “Yolculuğum” gibi yaratıcı başlıklar tanınmayabilir.
- İletişim bilgileri gövdede. Word’ün üst bilgi alanı bazı sistemlerde okunmayabiliyor. Telefon ve e-postanın başındaki ikonlar ise metne dönüşmez ya da anlamsız karakter olarak çıkar.
- Beceri çubukları yerine bağlam. “SolidWorks ●●●●○” ya da “%80” ne ayrıştırıcıya ne de okuyan kişiye bir şey anlatır. “SolidWorks (bitirme projesi, 14 parçalı montaj)” ise anlatır.
- Metin görselin içinde olmasın. Görsel olarak dışa aktarılmış ya da taranmış bir sayfada yazılar pikseldir; ayrıştırıcı onları çoğu durumda metin olarak okuyamaz.
- Tablo ve metin kutusu yerine düz paragraf ve liste. Basit tablolar birçok sistemde sorunsuz okunur, ama iç içe tablolar ve metin kutuları okuma sırasını bozabilir. Emin değilseniz kullanmayın.
- Yaygın bir font. Calibri, Arial ya da Times New Roman ve 10–12 punto yeterli. Süslü fontlar bazı PDF’lerde Türkçe karakterlerin bozuk kopyalanmasına da yol açabiliyor.
- Doğru dosya türü. İlan ne istiyorsa o gönderilir. Belirtilmemişse DOCX ya da metni seçilebilen bir PDF kullanılır; yaygın sistemler genellikle ikisini de kabul eder. Dosya adı da düzenli olsun: “cv_son_2.pdf” değil, “Ad-Soyad-CV.pdf”.
Fotoğraf ayrı bir karar. Türkiye’de birçok işveren fotoğraflı CV’ye alışkın; ABD ve İngiltere gibi ülkelere yapılan başvurularda ise fotoğraf genellikle beklenmez. ATS fotoğraftan bilgi almaz. Fotoğraf koyacaksanız ad satırının yanına tek ve küçük bir görsel olarak koyun. Onu yerleştirmek için sayfayı tabloya ya da sütunlara bölmeyin.
Göndermeden önce üç kontrol
ATS uyumlu CV kontrolü için ücretli bir araç gerekmez. Şu üç kontrol çoğu sorunu gönderimden önce yakalar:
- Kopyala-yapıştır testi. PDF’i açın, bütün metni seçip Not Defteri’ne ya da düz metin modundaki TextEdit’e yapıştırın. Bölümler doğru sırada mı, iki sütun birbirine karışmış mı, “ş, ğ, ı” gibi harfler bozulmuş mu, telefon numarası yerinde mi? Düz metinde karışık görünen bir CV’nin ayrıştırıcıda da karışık okunması olasıdır.
- Otomatik doldurma kontrolü. Birçok başvuru portalı yüklenen CV’den formu kendisi doldurur. Staj deneyiminin eğitim alanına düşmesi ya da tarihlerin boş kalması, ayrıştırmada bir sorun olduğunu gösterir. Alanları göndermeden önce tek tek düzeltin; formdaki bilgiler çoğu sistemde aday profilinize olduğu gibi geçer.
- İlanla son okuma. İlandaki her zorunlu şart için CV’de doğru bir karşılık var mı? Karşılığı olmayan şartları boş bırakın; gerekiyorsa ön yazıda ya da mülakatta dürüstçe konuşun. Başvuru formundaki ön eleme sorularını da aynı dikkatle cevaplayın.
Sık sorulan sorular
ATS CV checker araçlarının verdiği puan ne kadar güvenilir?
Online ATS kontrol araçları CV’yi yapıştırdığınız ilan metniyle karşılaştırır ve bir uyum puanı verir. Bazıları ayrıştırma sonucunu da gösterir. Eksik kalan ifadeleri görmek için işe yarar. Ama araç, işverenin hangi sistemi ve hangi ayarları kullandığını bilmez; yüksek puan ne sıralamada ne de görüşmede bir garanti sağlar. Puanı yükseltmek için ilanı cümle cümle CV’ye kopyalamak ise CV’yi okuyan kişinin gözünde zayıflatır. Aracı bir kontrol listesi gibi kullanmak yeterli.
Canva ile hazırlanan CV ATS uyumlu olur mu?
Şablona bağlı. Canva’daki CV şablonlarının birçoğu iki sütunlu, ikonlu ve metin kutularıyla kurulu. Bu yapılar bazı ayrıştırıcılarda metnin sırasını bozabilir. Tek sütunlu sade bir düzen kurar, dosyayı görsel olarak değil PDF olarak dışa aktarır ve kopyala-yapıştır testinde metnin düzgün çıktığını görürseniz Canva da kullanılabilir. Tasarıma ayrılan zamanı maddelere ayırmak ise çoğu durumda daha çok karşılık verir.
Ücretsiz ATS uyumlu CV Word’de hazırlanabilir mi?
Evet. Word ya da Google Dokümanlar’da boş bir belgeyle, tek sütun, standart başlıklar ve tek bir font kullanılarak hazırlanan CV, ATS açısından ücretli bir şablondan geri kalmaz. İletişim bilgilerini üst bilgi alanına değil sayfanın ilk satırlarına yazmak ve PDF’i “Farklı Kaydet” menüsünde dosya türü olarak PDF seçerek almak yeterli. Sayfanın ekran görüntüsü PDF’e çevrilmez. İlan Word dosyası istiyorsa DOCX gönderilir.
Hazır ATS uyumlu CV şablonu kullanmak yeterli mi?
Şablon yalnızca düzeni çözer. Uzmanın arayıp okuduğu şey ise içerik, yani ilandaki ifadelerin CV’deki gerçek karşılıkları. “ATS uyumlu” diye sunulan bir şablon genel cümlelerle doldurulursa düzgün ayrıştırılır ama aramada öne çıkmaz. Şablonu seçtikten sonraki asıl iş, eşleme tablosunu kendi ilanınız için doldurmaktır.
CV’den sonra: LinkedIn ile tutarlılık
CV’yi beğenen bir uzman sıklıkla adayın LinkedIn profiline de bakar. Proje adları, tarihler, staj yerleri ve kullanılan araçlar iki yerde de aynı olmalı. Birinde SolidWorks yazıp diğerinde hiç CAD’den söz etmemek soru işareti doğurur. Profildeki başlık satırı da CV’deki hedefle aynı yönü göstermeli: “Mühendislik öğrencisi” yerine “Makine mühendisliği öğrencisi | SolidWorks, teknik resim” gibi.
Bu yazı tek bir ilan ve birkaç madde üzerinden ilerledi. Aynı işi her başvuruda düzenli yapmak için bir yöntem arıyorsanız, EngiCenter’daki Mühendis Kariyer Rehberi: CV, LinkedIn ve Mülakat ilan metninden anahtar ifadeleri çıkarmayı, ana CV’den ilana özel sürüm üretmeyi ve göndermeden önce kontrolü ayrı bir bölümde işliyor. Profesyonel özetin ve deneyim maddelerinin yazımı, gerçek CV dönüşüm örnekleri ve LinkedIn profilinin düzenlenmesi de rehberin konuları arasında.
